/ [ข่าวประชาสัมพันธ์] “DISG” แพลตฟอร์มความร่วมมือทางเศรษฐกิจอาเซียน-ญี่ปุ่นยุคหลังโควิด-19 แต่งตั้ง “คุเระมูระ มาซูโอะ” อดีตเลขานุการรัฐมนตรี METI ขึ้นดำรงตำแหน่งประธานคนใหม่
กันยายน 2568 นายคุเระมูระ มาซูโอะ (Mr. Masuo KUREMURA) อดีตเลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเศรษฐกิจ การค้า และอุตสาหกรรม (METI) ประเทศญี่ปุ่น ได้เข้ารับตำแหน่งประธาน (Chairman) ของ DISG (Dialogue for Innovative and Sustainable Growth) ซึ่งเป็นแพลตฟอร์มการหารือเพื่อผลักดันความร่วมมือทางเศรษฐกิจระหว่างอาเซียนและญี่ปุ่นในเชิงกลยุทธ์
ในเดือนเดียวกัน รัฐบาลญี่ปุ่นได้ประกาศนโยบายความร่วมมือใหม่กับอาเซียน โดยมุ่งเน้น 4 เสาหลัก ได้แก่ 1) การเสริมสร้างความแข็งแกร่งของห่วงโซ่อุปทาน 2) การลงทุนด้านดิจิทัลและ AI 3) การสร้างสรรค์นวัตกรรมร่วมกัน และ 4) การเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานผ่านโครงการ Asia Zero Emission Community (AZEC) เพื่อตอกย้ำจุดยืน “การสร้างสรรค์ร่วมกัน” (Co-Creation) โดย DISG ซึ่งมีองค์กรทางเศรษฐกิจจากอาเซียน 13 แห่งเข้าร่วม จะเป็นกลไกหลักในการเร่งสร้างและนำโครงการความร่วมมือเหล่านี้ระหว่างภาครัฐและเอกชนไปสู่การปฏิบัติจริง
DISG ก่อตั้งขึ้นจากการประชุมรัฐมนตรีเศรษฐกิจอาเซียน-ญี่ปุ่นในปี 2563 เพื่อมุ่งสู่การสร้าง Co-Creation โดยเปลี่ยนจากเพียง “แนวคิด” ไปสู่ “การลงมือทำ” แพลตฟอร์มนี้ถือกำเนิดขึ้นท่ามกลางความท้าทายจากสถานการณ์โควิด-19 ซึ่งสะท้อนถึงความจำเป็นในการกระชับความร่วมมือระหว่างอาเซียนและญี่ปุ่นให้แน่นแฟ้นยิ่งขึ้น
DISG มุ่งเน้นในสาขาสำคัญ อาทิ ดิจิทัล พลังงานสะอาด และการยกระดับอุตสาหกรรม โดยทำหน้าที่นำเสนอโครงการความร่วมมือล่าสุด และเป็นเวทีระดมสมองระหว่างผู้เชี่ยวชาญจากภาคเอกชน วิชาการ และภาครัฐ นอกจากนี้ DISG ยังทำงานร่วมกับ 13 องค์กรเศรษฐกิจอย่างใกล้ชิด เช่น องค์การส่งเสริมการค้าต่างประเทศของญี่ปุ่น (JETRO) และสภาที่ปรึกษาธุรกิจอาเซียน (ASEAN-BAC) เพื่อนำปัญหาจากหน้างานจริงเสนอต่อที่ประชุมรัฐมนตรีเศรษฐกิจอาเซียน-ญี่ปุ่น (AEM-METI) ก่อให้เกิดระบบ “Public-Private PDCA Cycle” ที่เชื่อมโยงนโยบายและธุรกิจเข้าด้วยกันอย่างรวดเร็วและมีประสิทธิภาพ
ในช่วงทศวรรษ 1970-1980 ญี่ปุ่นมองอาเซียนเป็นเพียงฐานการผลิต แต่ปัจจุบันอาเซียนได้เติบโตสู่ตลาดขนาดใหญ่ที่มีศักยภาพสูง และเข้าสู่ยุคที่การตอบสนองต่อโจทย์สังคมอย่าง ESG และ SDGs เป็นการสร้างมูลค่าร่วมกันระดับโลก รัฐบาลญี่ปุ่นจึงนิยามความสัมพันธ์ใหม่เป็นการ Co-Creation เพื่อผสานเทคโนโลยีของญี่ปุ่นเข้ากับพลังการเติบโตของอาเซียน เพื่อสร้างคุณค่าใหม่ร่วมกันอย่างเท่าเทียม
รัฐบาลญี่ปุ่นประกาศนโยบายความร่วมมือฉบับใหม่กับอาเซียนเมื่อเดือนกันยายน 2568 โดยมุ่งเน้นการดำเนินงานโดยมี 4 เสาหลักสำคัญเป็นหัวใจหลัก ดังนี้
การเสริมสร้างความยืดหยุ่นของห่วงโซ่อุปทาน: ท่ามกลางความขัดแย้งเศรษฐกิจสหรัฐฯ-จีน โมเดลส่งออกสินค้าราคาถูกผ่านอาเซียนเริ่มเผชิญข้อจำกัด การยกระดับอุตสาหกรรมและการสร้างห่วงโซ่อุปทานที่พึ่งพาตนเองได้จึงเป็นวาระเร่งด่วน โดยญี่ปุ่นมุ่งสนับสนุนอาเซียนสร้างฐานผลิตต้นน้ำ เช่น แร่หายาก (Rare Earths) และโลหะหายาก (Rare Metals) ผ่านการแบ่งปันทรัพยากรร่วมกับประเทศพันธมิตรการลงทุนดิจิทัลและ AI:แม้การลงทุน "ไฮเปอร์สเกลเลอร์" (ศูนย์ข้อมูลขนาดใหญ่พิเศษ) จะขยายตัวต่อเนื่องในอาเซียน แต่การใช้ "Compact LLM" (โมเดลภาษาขนาดกะทัดรัด) ที่ตอบโจทย์สังคมในพื้นที่อาจเหมาะสมมากกว่า ทั้งนี้ เพื่อลดความเสี่ยงจากการพึ่งพาทรัพยากรการประมวลผลจากมหาอำนาจเพียงบางแห่ง ญี่ปุ่นจึงนำเสนอทางเลือกผ่านความพร้อมที่ครบวงจร ทั้งการพัฒนาแอปพลิเคชัน AI, การสร้าง LLM และเทคโนโลยีเซมิคอนดักเตอร์ เพื่อให้อาเซียนครอบครองทรัพยากรดิจิทัลเป็นของตนเองได้อย่างมีประสิทธิภาพการสร้างสรรค์นวัตกรรมร่วมกัน:DISG มุ่งดึงภาคเอกชนขับเคลื่อนเศรษฐกิจแทนการกำหนดนโยบายจากรัฐฝ่ายเดียว โดยมีโครงการ "Fast Track Pitch" เป็นกลไกหลักสร้างนวัตกรรมแบบเปิด (Open Innovation) แพลตฟอร์มนี้เปิดพื้นที่ให้บริษัทใหญ่และสตาร์ทอัพญี่ปุ่น ร่วมกับธุรกิจอาเซียนเฟ้นหาโซลูชันแก้ปัญหาสังคมเฉพาะถิ่น ซึ่งเริ่มส่งผลเป็นรูปธรรมจากการผสานจุดแข็งสองภูมิภาค โดยในปี 2568 ได้จัดกิจกรรมต่อเนื่องในสิงคโปร์ เวียดนาม มาเลเซีย และอินโดนีเซียการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานผ่าน AZEC:การเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาดแบบยุโรปไม่สามารถปรับใช้กับเอเชียได้โดยตรง ทั้งนี้อาเซียนเองก็ต้องการ "ความเสถียรด้านพลังงาน" เพื่อรองรับการเติบโตทางเศรษฐกิจ ความท้าทายจึงอยู่ที่การสมดุลระหว่างความเป็นกลางทางคาร์บอนและความมั่นคงทางพลังงาน ญี่ปุ่นจึงเสนอแนวทางที่ปฏิบัติได้จริง โดยผสานเทคโนโลยีไฮโดรเจน แอมโมเนีย พลังงานก๊าซ และการประหยัดพลังงาน เพื่อสนับสนุนการเปลี่ยนผ่านที่สอดคล้องกับสถานการณ์จริงของอาเซียน
นายคุเระมูระ มาซูโอะ (Mr. Masuo KUREMURA) ประธานคณะกรรมการความร่วมมือทางเศรษฐกิจและอุตสาหกรรมญี่ปุ่น-อาเซียน (DISG) / ผู้อำนวยการบริหาร JETRO สิงคโปร์
เกิดในปี 1976 สำเร็จการศึกษาจากคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยโตเกียว เริ่มรับราชการที่กระทรวงเศรษฐกิจ การค้า และอุตสาหกรรม (METI) ในปี 2002 เคยดำรงตำแหน่งสำคัญอย่างต่อเนื่อง อาทิ เลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวง METI, ผู้อำนวยการกองทุนอุตสาหกรรม และผู้อำนวยการกองอุตสาหกรรมอากาศยาน อาวุธ และอวกาศ ปัจจุบันดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการบริหาร (Executive Director) ณ JETRO สิงคโปร์ และเข้ารับตำแหน่งประธาน DISG ตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2568 โดยประจำการ ณ ประเทศสิงคโปร์ เพื่อทำหน้าที่กำกับดูแลภาพรวมในระดับภูมิภาคอาเซียนและเอเชียแปซิฟิก (APAC) พร้อมผลักดันโครงการความร่วมมือทางเศรษฐกิจใหม่ๆผ่านการประสานงานระหว่างภาครัฐและเอกชน
วิสัยทัศน์และข้อคิดเห็น: “ปัจจุบันทั่วโลกกำลังเผชิญกับกระแส ‘การให้ความสำคัญกับประเทศตนเองก่อน’ มากยิ่งขึ้น อย่างไรก็ตาม ญี่ปุ่นเป็นประเทศที่เติบโตและพัฒนาควบคู่ไปกับโลกผ่านระบบเศรษฐกิจเสรีและกรอบการค้าเสรีที่ยึดตามกฎกติกา (อาทิ CPTPP และ RCEP) มาอย่างยาวนาน การรักษาโครงสร้างการค้าและการลงทุนที่เสรีนี้ไว้จึงเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่งต่อการเติบโตของอาเซียนในอนาคต และญี่ปุ่นจะยังคงเป็นผู้นำในการสนับสนุนแนวทางนี้อย่างแน่วแน่
จุดแข็งของญี่ปุ่นคือความน่าเชื่อถือในฐานะ ประเทศที่รักษาคำมั่นสัญญาจนถึงที่สุด และความมุ่งมั่นในการส่งมอบสินค้าและบริการคุณภาพสูงที่เป็นประโยชน์ต่อประเทศนั้นๆในระยะยาว ผมเชื่อมั่นว่าการร่วมมือกับญี่ปุ่นจะสร้างประโยชน์สูงสุดในระยะยาว ทั้งในด้านการยกระดับผลิตภาพ (Productivity) และการแก้ไขปัญหาสังคม มากกว่าเพียงการพิจารณาเรื่องต้นทุนในระยะสั้น
การร่วมมือระหว่างญี่ปุ่นและอาเซียนเพื่อแก้ไขปัญหาในท้องถิ่น จะส่งผลโดยตรงต่อการแก้ปัญหาระดับโลกในที่สุด ซึ่งผู้ที่จะเข้ามาเปลี่ยนแปลงโลกได้นั้น นอกเหนือจากองค์กรขนาดใหญ่แล้วยังรวมถึงเหล่าสตาร์ทอัพที่มีเทคโนโลยีและนวัตกรรมใหม่ๆด้วย
เราสามารถสร้าง ‘โมเดลทุนนิยมแบบใหม่’ เพื่อการเติบโตที่ยั่งยืน ซึ่งจะสร้างสมดุลระหว่างการเติบโตทางเศรษฐกิจและการแก้ปัญหาสังคมได้โดยการผสานระบบนิเวศสตาร์ทอัพของญี่ปุ่นและอาเซียนเข้าด้วยกัน แทนที่จะพึ่งพาระบบที่ขับเคลื่อนด้วยแรงจูงใจจากเม็ดเงินจำนวนมหาศาลเพียงอย่างเดียว ผมคาดหวังเป็นอย่างยิ่งว่า พลังทางความคิดและเทคโนโลยีจากคนรุ่นใหม่จะเข้ามามีส่วนร่วมเพื่อสร้างสรรค์โมเดลใหม่ที่จะก้าวขึ้นมาเป็นผู้นำของโลกไปด้วยกัน”
ที่ผ่านมา DISG มุ่งเน้นการดำเนินกิจกรรมผ่านช่องทางออนไลน์เป็นหลัก แต่จากนี้ไปเรามีแผนที่จะจัดการประชุมแบบพบปะหารือโดยตรงมากยิ่งขึ้น เพื่อเร่งกระบวนการสร้างสรรค์และนำโครงการความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชนไปสู่การปฏิบัติจริงให้รวดเร็วยิ่งขึ้น
เปลี่ยนการพูดคุยให้เป็นการกระทำ เปลี่ยนแนวคิดให้เป็นการลงมือทำจริง — เราพร้อมที่จะผลักดันความเป็นพันธมิตรระหว่างญี่ปุ่นและอาเซียนให้ก้าวไปสู่อีกระดับในอนาคต